CƠ SỞ CÓ CHỨNG NHẬN QUỐC TẾ VẪN CÓ THỂ BỊ XỬ PHẠT NẾU CHƯA CÓ GIẤY CHỨNG NHẬN CƠ SỞ ĐỦ ĐIỀU KIỆN AN TOÀN THỰC PHẨM

Trong suốt gần một thập kỷ qua, các doanh nghiệp thực phẩm tại Việt Nam đã quen với việc: “Chỉ cần có chứng chỉ quốc tế như ISO 22000 hay HACCP là được miễn thủ tục xin cấp Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện An toàn thực phẩm (GCN ATTP)”. Tuy nhiên, đặc quyền này sắp chính thức bị bãi bỏ.

Sự ra đời của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP không chỉ đơn thuần là thay đổi một thủ tục hành chính, mà là thông điệp mạnh mẽ về việc siết chặt quản lý nhà nước đối với sức khỏe cộng đồng. Bài viết dưới đây từ góc nhìn của LTT & Lawyers sẽ giúp các nhà sản xuất hiểu rõ thực trạng và đưa ra các giải pháp ứng phó kịp thời cho bối cảnh hiện nay.

1. Cơ sở được miễn GCN ATTP trong trường hợp nào? 

Căn cứ theo Điều 12 Nghị định 15/2018/NĐ-CP, các cơ sở đã được cấp một trong các Giấy chứng nhận dưới đây sẽ không thuộc diện cấp GCN ATPP:

• Thực hành sản xuất tốt (GMP);
• Hệ thống phân tích mối nguy và điểm kiểm soát tới hạn (HACCP);
• Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm ISO 22000;
• Tiêu chuẩn thực phẩm quốc tế (IFS);
• Tiêu chuẩn toàn cầu về an toàn thực phẩm (BRC);
• Chứng nhận hệ thống an toàn thực phẩm (FSSC 22000);
• Hoặc các giấy chứng nhận khác tương đương còn hiệu lực.

Có thể thấy, trong giai đoạn trước, việc sở hữu các chứng nhận này được xem là đã đáp ứng yêu cầu quản lý an toàn thực phẩm, từ đó không cần thực hiện thêm thủ tục cấp phép truyền thống.

2. Bước ngoặt từ Nghị định 46: Khi chứng chỉ quốc tế không còn là “kim bài”

Khi Nghị định 46 chính thức có hiệu lực, quy định miễn cấp GCN ATTP đối với các cơ sở đã có chứng nhận quốc tế sẽ bị bãi bỏ. Điều này đồng nghĩa với việc, dù có đang sở hữu những chứng chỉ quốc tế trên, doanh nghiệp vẫn bắt buộc phải thực hiện thủ tục xin cấp GCN ATTP do cơ quan nhà nước Việt Nam cấp. Đây không chỉ là thay đổi về thủ tục, mà là sự điều chỉnh trong cách tiếp cận quản lý: chứng nhận quốc tế không còn thay thế cho điều kiện pháp lý nội địa.

Vậy điều gì xảy ra nếu doanh nghiệp không kịp hoàn tất GCN ATTP?

• Việc chậm trễ không đơn thuần là vấn đề giấy tờ. Trong thực tế, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với hàng loạt hệ quả có thể kể đến như:
• Bị xử phạt hành chính khi cơ quan chức năng kiểm tra, cụ thể:
  – Phạt tiền từ 20.000.000 – 60.000.000 đối với các hành vi sản xuất, kinh doanh thực phẩm, dịch vụ ăn uống hoặc thực phẩm bảo vệ sức khoẻ mà không có GCN ATTP.
  – Ngoài ra có thể áp dụng các biện pháp khắc phục hậu quả như: thu hồi thực phẩm hoặc thay đổi mục đích sử dụng hoặc tái chế hoặc buộc tiêu huỷ thực phẩm.
• Không đủ điều kiện đưa sản phẩm vào hệ thống phân phối, đặc biệt là siêu thị và chuỗi cửa hàng bán lẻ;
• Gặp khó khăn trong xuất khẩu do thiếu hồ sơ pháp lý;
• Gián đoạn hoạt động kinh doanh, ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và uy tín thương hiệu.

Tóm lại, việc sở hữu chứng nhận quốc tế không còn là cơ sở để miễn trừ nghĩa vụ pháp lý, và GCN ATTP trở thành điều kiện bắt buộc để doanh nghiệp duy trì hoạt động hợp pháp trên thị trường.

3. Nhà sản xuất hiện đang có các chứng chỉ quốc tế ISO, HACCP,… nên làm GCN ATTP khi nào? 

Đây là một trong những câu hỏi mà LTT & Lawyers nhận được rất nhiều từ các chủ doanh nghiệp trong thời gian gần đây. Câu trả lời ngắn gọn và tiên quyết nhất chính là: Nên tiến hành NGAY BÂY GIỜ.
Mặc dù Nghị định 46/2026/NĐ-CP cho phép thời gian chuyển tiếp là 12 tháng kể từ ngày có hiệu lực để các cơ sở đang sở hữu chứng chỉ quốc tế (HACCP, ISO 22000, IFS, BRC, FSSC 22000,…) hoàn tất việc xin cấp GCN ATTP, nhưng việc chờ đợi đến sát thời hạn là một rủi ro cực lớn cho doanh nghiệp. Vì:

• Thời gian chuẩn bị hồ sơ kéo dài: Để có một bộ hồ sơ hoàn chỉnh và chuẩn chỉnh theo quy định mới, doanh nghiệp cần thời gian rà soát lại toàn bộ quy trình vận hành, sơ đồ mặt bằng, và danh mục trang thiết bị. Những sai sót nhỏ trong hồ sơ có thể dẫn đến việc phải sửa đổi, bổ sung nhiều lần, làm kéo dài thời gian hơn dự kiến.
• Quy trình thẩm định nghiêm ngặt: Khác với việc đánh giá chứng chỉ tư nhân, việc thẩm định từ cơ quan quản lý nhà nước có những tiêu chí đặc thù. Doanh nghiệp cần thời gian để tự kiểm tra và khắc phục các điểm chưa tương thích (nếu có) trước khi đoàn thẩm định xuống cơ sở.
• Áp lực quá tải tại cơ quan cấp phép: Khi thời hạn 12 tháng dần khép lại, lượng hồ sơ đổ về các cơ quan chức năng sẽ tăng đột biến. Điều này chắc chắn dẫn đến tình trạng chậm trễ trong khâu tiếp nhận, xử lý và trả kết quả.
• Rủi ro gián đoạn kinh doanh: Nếu sau 12 tháng kể từ ngày Nghị định có hiệu lực mà doanh nghiệp vẫn chưa cầm được GCN ATTP trên tay, mọi hoạt động sản xuất, lưu thông hàng hóa sẽ bị coi là vi phạm pháp luật. Rủi ro bị xử phạt hành chính và đình chỉ hoạt động là điều hoàn toàn có thể xảy ra.

Do đó, các nhà sản xuất hiện đang có Giấy chứng nhận chứng chỉ quốc tế cần nhanh chóng lên kế hoạch hoàn thiện hồ sơ và triển khai thủ tục cấp GCN ATTP ngay từ giai đoạn chuyển tiếp, thay vì chờ đến sát thời hạn. Việc chủ động chuẩn bị không chỉ giúp rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ khi quy định được áp dụng đầy đủ, mà còn hạn chế tối đa rủi ro gián đoạn hoạt động sản xuất – kinh doanh do chậm trễ về mặt pháp lý.

4. 03 yếu tố cơ bản để được cấp GCN ATTP 

Dù mỗi ngành sản xuất có những đặc thù riêng, nhưng tựu chung lại, cơ quan quản lý đều thẩm định dựa trên 3 yếu tố chính: 

1. Cơ sở vật chất: Nhà xưởng phải đạt tiêu chuẩn một chiều, tách biệt khu nhiễm và khu sạch, hệ thống xử lý chất thải đạt chuẩn.
2. Con người: Chủ cơ sở và nhân viên trực tiếp sản xuất phải có kiến thức ATTP (được tập huấn) và hồ sơ sức khỏe định kỳ.
3. Nguyên liệu đầu vào: Mọi rủi ro đều có thể bắt nguồn từ nguyên liệu. Do đó, doanh nghiệp cần chứng minh được:
   + Hợp đồng mua bán với nhà cung cấp uy tín
   + Hoá đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc xuất xứ rõ ràng cho từng lô hàng
   + Hồ sơ tự công bố hoặc đăng ký công bố sản phẩm của nguyên liệu. 

Kết luận

Hiện nay, Nghị định 46/2026 đang được kéo dài thời gian có hiệu lực để cơ quan quản lý và doanh nghiệp có thêm thời gian chuẩn bị. Tuy nhiên, việc trì hoãn không phải là một chiến lược an toàn. Khi thời điểm áp dụng đến gần, hàng chục nghìn doanh nghiệp nộp hồ sơ đồng loạt rất dễ khiến hệ thống xử lý rơi vào tình trạng quá tải, kéo theo việc thẩm định bị chậm trễ, hồ sơ tồn đọng và thời gian cấp phép có thể kéo dài từ vài tháng đến cả năm.
Hệ quả không chỉ dừng lại ở thủ tục hành chính. Trong thời gian chưa được cấp GCN ATTP, sản phẩm của doanh nghiệp có thể bị gián đoạn đầu ra, không đủ điều kiện phân phối vào hệ thống bán lẻ hiện đại hoặc xuất khẩu, đồng thời đối mặt với rủi ro bị xử phạt khi có hoạt động kiểm tra.
👉 Chủ động chuẩn bị sớm không chỉ giúp doanh nghiệp “đi trước một bước”, mà còn tránh được những gián đoạn có thể ảnh hưởng trực tiếp đến doanh thu và uy tín trên thị trường.

Để nhận tư vấn chi tiết về nội dung này, quý khách vui lòng liên hệ với chúng tôi theo thông tin dưới đây: