NHỮNG THAY ĐỔI NHỎ CÓ TRỞ THÀNH NỖI LO LỚN CHO CÁC DOANH NGHIỆP KINH DOANH THỰC PHẨM?  

Thời gian gần đây, hàng loạt các doanh nghiệp liên tiếp bị cơ quan kiểm tra đột xuất và xử phạt liên quan đến giấy phép An toàn thực phẩm. Dưới góc độ quản lý nhà nước, công tác kiểm tra và xử lý vi phạm trong lĩnh vực thực phẩm cũng đang được siết chặt. Chỉ riêng một năm vừa qua, lực lượng quản lý thị trường trên cả nước đã tiến hành kiểm tra gần 9.700 vụ việc liên quan đến thực phẩm, phát hiện và xử lý hơn 7.600 vụ vi phạm, với tổng số tiền xử phạt vượt 50 tỷ đồng (1). Những con số này cho thấy quy mô vi phạm và sự thắt chặt quy định, xử lý nghiêm khắc hơn của Nhà nước. 

Nhưng giữa rất nhiều quy định và thủ tục hiện nay, liệu các doanh nghiệp đã thật sự hiểu giấy phép an toàn thực phẩm là gì, có ý nghĩa ra sao đối với hoạt động kinh doanh của mình hay chưa? Liệu anh/chị có đang thật sự hiểu rõ mình đang kinh doanh nhóm hàng nào? Thực phẩm bảo vệ sức khỏe, phụ gia thực phẩm, thực phẩm nhập khẩu, sản phẩm đóng gói sẵn, hay dịch vụ ăn uống? Và quan trọng hơn, có phải mọi hình thức kinh doanh thực phẩm đều bắt buộc phải có giấy phép an toàn thực phẩm hay không? 

Đầu năm 2026, Chính phủ ban hành Nghị định 46/2026/NĐ-CP Quy định chi tiết thi hành một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật An toàn thực phẩm và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP quy định về công bố, đăng ký sản phẩm thực phẩm do Chính phủ ban hành. Nghị định 46 đã có những thay đổi đáng kể khi mà các loại rau củ quả tươi nhập khẩu phải kiểm tra hồ sơ, kiểm tra thực tế và lấy mẫu kiểm nghiệm với thời gian chờ từ 7 đến 15 ngày, so với trước đây chỉ kiểm tra hồ sơ và đánh giá sinh vật gây hại. Do đó mà việc áp dụng ngay, không có giai đoạn chuyển tiếp, cùng với việc chưa có hướng dẫn chi tiết về trình tự, thủ tục kiểm tra khiến cả doanh nghiệp lẫn cơ quan cửa khẩu đều lúng túng, là nhiều lô hàng nông sản tươi bị ùn ứ, “kẹt cứng” tại cảng, doanh nghiệp phải gánh thêm chi phí bồi thường hợp đồng, phí lưu container, phí lưu bãi, chi phí điện lạnh, chi phí kho ngoại quan, lãi vay ngân hàng…, chưa kể rủi ro chất lượng hàng hóa giảm sút.  

Dựa trên thống kê nhanh của Cục Hải quan, tình trạng xe thuyền ứ đọng đang diễn ra nghiêm trọng tại nhiều cửa khẩu. Riêng tại cửa khẩu quốc tế Kim Thành (Lào Cai) có khoảng 300 xe chở nông sản tươi và bánh kẹo chưa có kết quả kiểm tra ATTP. Cửa khẩu Hoa Lư (Đồng Nai) ghi nhận 251 xe chở sắn lát và chuối bị ách lại. Nhiều cửa khẩu khác cũng trong tình trạng tương tự (2). Đến trưa ngày 4/2/2026, số lượng hàng bị kẹt tại cảng của các doanh nghiệp thuộc Hiệp hội Rượu – Bia – Nước Giải khát là khoảng 90.000 tấn; Hiệp hội Lương thực thực phẩm TPHCM gần 3.000 tấn; Hiệp hội Sữa Việt Nam khoảng 30.000 tấn, Hiệp hội Hồ tiêu và cây gia vị Việt Nam là khoảng 400 tấn…(3) 

Lắng nghe các ý kiến và ghi nhận vướng mắc của các doanh nghiệp, ngày 4/2/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 09/2026-NQ-CP tạm ngưng hiệu lực Nghị định số 46, hàng hoá đã dần được thông quan. Theo Thông báo số 141/TB-VPCP, Chính phủ đã thống nhất kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực của Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13, thị trường đang bước vào thời điểm mà mọi doanh nghiệp kinh doanh thực phẩm đều cần nhìn lại mức độ sẵn sàng của mình. Môi trường cạnh tranh ngày càng khắt khe, doanh nghiệp hiện tại không chỉ đối mặt với áp lực bán hàng, mở rộng thị trường hay xây dựng thương hiệu, mà còn phải chạy đua với khả năng thích ứng pháp lý. 

Để doanh nghiệp có thể hiểu rõ hơn về tầm quan trọng của giấy phép an toàn thực phẩm, cũng như kịp thời cập nhật các quy định pháp lý liên quan trong giai đoạn Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 chuẩn bị được áp dụng trở lại, sắp tới đây, LTT & Lawyers sẽ triển khai chuỗi bài viết chuyên sâu với góc nhìn pháp lý thực tiễn, giúp doanh nghiệp phân tích, đối chiếu và nhận diện rõ những điểm mới đáng chú ý của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13. Hãy theo dõi fanpage LTT & Lawyers ngay hôm nay để không bỏ lỡ những nội dung quan trọng nhé!